Bilirkişilik başvurusu neden reddedilir? Kanundaki şartlar ve sık görülen eksikler

Bölge kurulu bir başvuruyu iki aşamada değerlendirir: önce başvuranın Kanun md. 10’daki şartları taşıyıp taşımadığına bakar; sonra şartları taşıyanlar arasından mesleki tecrübe, meslek içi eğitimler ve uzmanlık belgelerine göre en liyakatli olanları seçer (Kanun md. 11/3). Bu nedenle red, ya bir şartın eksik görülmesinden ya da belgelerin şartı açıkça göstermemesinden kaynaklanır.

Kanunda sayılan kabul şartları

1. Kanunda sayılan suçlardan mahkûm olmamak (md. 10/1-a),
2. Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak (b),
3. Daha önce kendi isteği dışında sicilden çıkarılmamış olmak (c),
4. Disiplin yönünden meslekten veya memuriyetten çıkarılmamış, mesleki faaliyetten yasaklanmamış olmak (ç),
5. Başka bir bölge kurulunun listesine kayıtlı olmamak (d),
6. Bilirkişilik temel eğitimini tamamlamak (e),
7. Uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalışmış olmak (f),
8. Mesleği için mevzuatın aradığı şartları ve diploma, yeterlilik veya uzmanlık belgesini haiz olmak (g),
9. Uzmanlık alanına göre belirlenen yeterlilik koşullarını taşımak (ğ).

Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduklarını ve bu şartları taşıdıklarını belgelendirmedikçe sicile kaydedilemez (md. 10/4).

Red gerekçeleri ve itirazda yapılabilecekler

Örnek senaryolar

Bilgisayar mühendisi, 18 Bilişim alanında iki alt alana başvurdu; görev belgesi yasaklılık bilgisi içermiyordu

Usul ve Esaslar md. 9/4 görev belgesinde disiplin ve yasaklılık bilgisinin ayrıntılı yer almasını ister. İtirazda bu bilgiyi içeren yeni görev belgesi veya oda belgesi sunulabilir.

Mali müşavir yalnız SGK hizmet dökümü ve oda kayıt belgesi ekledi

Kurulların 2026 duyurularına göre bu belgeler fiilî çalışmayı tek başına göstermiyor. İtirazda her yıl için yürütülen işleri gösteren belgeler eklenir.

Hukuk fakültesi mezunu, 60 Nitelikli Hesaplamalar alanına başvurdu

Kanun md. 10/4’e göre hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduklarını ve kabul şartlarını belgelendirmedikçe sicile kaydedilemez. İtirazda bu ayrı uzmanlığı gösteren belgeler sunulur.

Mühendis, stajı dahil beş yıl çalıştığını belirtti

Usul ve Esaslar md. 5/1-g’ye göre staj ve meslek öncesi eğitim süreleri sayılmaz. Stajdan sonraki fiilî çalışma beş yılı doldurmuyorsa, bu şart itirazla karşılanamaz.

Temel eğitimi Şubat 2026’nın son haftasında tamamladı

Usul ve Esaslar md. 9/3’e göre son başvuru tarihine (16 Şubat 2026) kadar alınan eğitim belgeleri kabul edilir; bu tarihten sonra alınan belge bu dönemin başvurusu için kabul edilmeyebilir.

Yurt dışı diplomasıyla başvurdu, YÖK denklik belgesi eklemedi

Usul ve Esaslar md. 9/1-c bu belgeyi ister. Başvuru sürecinden önce alınmış denklik belgesi itirazla sunulabilir.

Listede kayıtlı bilirkişinin performans puan ortalaması 70’in altında kaldı

Usul ve Esaslar md. 11/3’e göre bu durumdakiler bilirkişiliğe kabul edilmez. İtiraz ancak kayıtların hatalı olduğunu gösteren belgelerle anlam taşır.

İki ayrı bölge kuruluna başvurdu

Usul ve Esaslar md. 7/3’e göre gerçek kişiler yalnız bir bölge kuruluna başvurabilir.

Eksik belge ve 15 günlük süre

Başvuruya eklenmesi zorunlu belgeler eksikse başvurana belgeleri tamamlaması için on beş gün süre verilir (Kanun md. 11/2); Yönetmelik bu süreyi “kesin süre” olarak düzenler (md. 42/2). Belgelerin ihtara rağmen tamamlanmaması hâlinde talep reddedilir (md. 42/4). 2025 başvuru dönemi için Adana ve Erzurum kurulları, 24.12.2025’te eksiklik ilanı ve eksiklik tamamlamanın sonuçlar açıklandıktan sonra itiraz süreci içinde olacağını duyurduklarını hatırlattı. Bu kurullarda eksik belgeyi tamamlama imkânı, 30 günlük itiraz süresidir.

Başvuru şekline bağlı ret

• Yazılı, posta yoluyla veya vekâleten yapılan başvurular incelenmeksizin reddedilir (Usul ve Esaslar md. 7/2).
• Gerçek kişiler yalnız bir bölge kuruluna başvurabilir (md. 7/3).
• En fazla altı alt uzmanlık alanı, en fazla üç temel alandan seçilebilir (md. 8/1).

Bir yıl kuralı

Başvurusu mesleki olarak yeterli nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle reddedilenler, bir yıl geçmedikçe yeniden başvuramaz (Kanun md. 10/3). Diğer gerekçelerle verilen kararlar için bu yasak öngörülmemiştir.

Dayanak: 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu md. 10, 11, 13, 15; Bilirkişilik Yönetmeliği md. 38, 40, 42; Usul ve Esaslar md. 5, 7, 8, 9, 11.