Bilirkişi raporunda kıdem ve ihbar tazminatı hesabı (2026)

Kıdem ve ihbar tazminatı aynı fesihten doğar, aynı ücret bilgisini kullanır ama farklı kurallara bağlıdır: kıdemde tavan vardır ve gelir vergisi alınmaz; ihbarda tavan yoktur ve tutar ücret gibi vergilendirilir. Bu yazı, raporda iki kalemi hangi sırayla ve hangi dayanakla hesaplamanız gerektiğini, Bilirkişi Hesaplaması motorunun çıktısıyla bir örnek üzerinden anlatır. Hukuki nitelendirme (fesih nedeninin hak doğurup doğurmadığı) mahkemenin, sonuçların dosyaya uygunluğu bilirkişinin değerlendirmesidir.

Dayanaklar: hangi madde neyi söyler

• Kıdem tazminatı: 4857 sayılı İş Kanunu m.120 uyarınca 1475 sayılı Kanun’un yalnız 14. maddesi yürürlüktedir. Madde, her tam hizmet yılı için 30 günlük ücret öder; bir yıldan artan süreler için de aynı oranda ödeme yapılır. Hesap son ücret üzerinden yapılır.
• Ücrete eklenenler: m.14’e göre tazminata esas ücretin hesabında, ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para ve para ile ölçülebilen sözleşmeden ve kanundan doğan menfaatler de dikkate alınır (giydirilmiş ücret).
• Tavan: Kıdem tazminatının yıllık miktarı, en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez (m.14).
• İhbar tazminatı: 4857 m.17, belirsiz süreli sözleşmede bildirim sürelerini düzenler; bildirim şartına uymayan taraf bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat öder. İşveren bu ücreti peşin ödeyerek de feshedebilir.
• Zamanaşımı: Kıdem, ihbar ve yıllık izin ücretinde süre beş yıldır (4857 Ek m.3).

Adım 1: Hizmet süresi ve ihbar kademesi

Hizmet süresini işe giriş ve fesih tarihleri arasında yıl, ay ve gün olarak bulun. Aynı işverenin işyerlerinde geçen süreler birleştirilir (1475 m.14). Kıdemde süre, tam yıl + tam ay / 12 + kalan gün / 365 olarak çarpana dönüşür; hizmet bir yılı doldurmamışsa kıdem hakkı doğmaz.

İhbar süresi 4857 m.17’deki kademelerden seçilir. Bu süreler asgaridir; sözleşme veya toplu iş sözleşmesiyle artırılmışsa uzun olanı kullanın.

Adım 2: Giydirilmiş brüt ücret

Son çıplak brüt ücrete, dosyada düzenli ve sürekli ödendiği görülen yan ödemeleri ekleyin: yemek, yol, düzenli prim, yıllık ikramiyenin aylık payı (yıllık tutar / 12) gibi. Hangi ödemenin süreklilik taşıdığını bordro, banka kaydı ve sözleşmeden belirleyip rapora kalem kalem yazın; fazla mesai gibi her ay değişen ve arızi ödemeleri neden dışarıda bıraktığınızı da belirtin.

Motor, ihbar tazminatını da aynı giydirilmiş ücretle hesaplar. Tavan yalnız kıdem için öngörüldüğünden (1475 m.14) ihbarda tavan uygulanmaz.

Adım 3: Kıdem tavanı ve dönemi

Tavan yılda iki kez belirlenir. ÇSGB’nin yayımladığı tabloda 2026 dönemleri şöyledir:

Kıdem son ücret üzerinden hesaplandığı için motor, fesih tarihinin düştüğü dönemin tavanını uygular: giydirilmiş ücret tavanı aşıyorsa hesaba tavan girer. Ödeme veya rapor tarihindeki tavan kullanılmaz. Raporda tavan tutarını ve dönemini açıkça yazın.

Örnek: Motor çıktısıyla adım adım

Girdiler: işe giriş 01.03.2018, fesih 14.08.2026, belirsiz süreli sözleşme, işveren feshi. Son çıplak brüt ücret 70.000,00 TL; aylık yemek yardımı 4.400,00 TL, yol yardımı 1.600,00 TL, yıllık ikramiye 24.000,00 TL.

Örnekteki gelir vergisi için şu varsayımlar girildi: ödeme ayı Ağustos 2026, o ay ödenen diğer brüt ücret 32.666,67 TL (14 günlük ücret), yıl başından o aya kadarki kümülatif gelir vergisi matrahı 416.500,00 TL. Bu girdiler değişirse vergi ve net tutar da değişir. Dikkat edin: ihbar için tavan uygulanmadı, bu yüzden ihbar 73.729,87 TL değil 78.000,00 TL üzerinden hesaplandı.

Vergi ve kesintiler

• Kıdem: 1475 sayılı Kanun’a göre ödenmesi gereken kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır (GVK m.25/7-a). Damga vergisi alınır: makbuz ve benzeri kâğıtlarda “tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun” ödemeler için oran binde 7,59’dur (488 s. Damga Vergisi Kanunu, (1) sayılı tablo IV-1-b).
• İhbar: GVK m.25’teki istisnalar arasında yer almaz; GVK m.61’e göre ödemenin tazminat adıyla yapılması ücret niteliğini değiştirmez. Bu yüzden ihbar tazminatı kümülatif matraha eklenerek ücret gibi vergilendirilir ve damga vergisi alınır.
• Asgari ücret istisnası: Ödemenin yapıldığı ayda geçerli brüt asgari ücretten işçi SGK ve işsizlik sigortası primi düşüldükten sonra kalan tutara isabet eden ücret gelir vergisinden istisnadır (GVK m.23/18); 2026’da bu tutar 28.075,50 TL’dir. İstisna ayda bir kez kullanılır; aynı ay ödenen ücret istisnanın bir kısmını tüketmişse ihbara yalnız kalan kısım uygulanır. Örnekte ayın ücreti istisnanın 27.766,67 TL’sini kullandığından ihbara 308,83 TL’lik istisna matrahı kaldı. Damga vergisi istisnası da aynı ilkeye bağlıdır (488 s. K. (2) sayılı tablo IV/34); motor, ödemeler ayrı kâğıtta belgelenmedikçe damga istisnasını ihbar ve kıdeme devretmez.
• SGK primi: Kıdem ve ihbar tazminatı prime esas kazanca dahil edilmez (5510 s. K. m.80/1-b).

Faiz: kanunda ne yazıyor

• Kıdem: 1475 m.14’e göre kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi nedeniyle açılan davada hâkim, gecikme süresi için ödenmeyen süreye göre mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmeder. 4857 m.32 de sözleşme sona erdiğinde işçinin para ile ölçülebilen menfaatlerinin tam olarak ödenmesini zorunlu tutar. Motor kıdem faizini fesih tarihinden başlatır; oranları dönem dönem tabloya girmeniz ve kaynağını rapora yazmanız gerekir.
• İhbar: 4857 m.17 ihbar tazminatı için ayrı bir faiz hükmü içermez. Genel kurala göre muaccel borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer (TBK m.117); sözleşmede oran yoksa 3095 sayılı Kanun m.1 ve m.2’deki oran uygulanır. Faiz başlangıcının ihtar, dava veya ıslah tarihi olacağı dosyadaki belgelere göre belirlenir.

Raporda yapılması gerekenler

1. Giriş ve fesih tarihlerini, fesih nedenini ve dayandığınız belgeleri yazın.
2. Giydirilmiş ücrete eklediğiniz her kalemi tutarı ve belgesiyle gösterin.
3. Kıdem tavanının tutarını ve dönemini, tavanın uygulanıp uygulanmadığını belirtin.
4. Kıdem ve ihbarı ayrı satırlarda, brüt ve net olarak verin; vergi varsayımlarını açıklayın.
5. Faiz türünü, başlangıç tarihini ve oran kaynağını yazın; seçimi gerektiren noktaları mahkemenin takdirine sunun.

İhbar kalemini ayrı hesaplamak için: İhbar tazminatı hesaplama › · Excel raporunun içeriği için: Örnek raporu görün ›

• 1475 sayılı İş Kanunu (yürürlükteki m.14)
• 4857 sayılı İş Kanunu
• ÇSGB — Kıdem tazminatı tavanları (1980–2026)
• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu
• 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
• 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun
• ÇSGB — Asgari ücret (2026)

Dayanak: 1475 s. İş K. m.14; 4857 s. İş K. m.17, m.32, m.120, Ek m.3; 193 s. GVK m.23/18, m.25/7-a, m.61; 488 s. DVK (1) s. tablo IV-1-b, (2) s. tablo IV/34; 5510 s. K. m.80/1-b; 6098 s. TBK m.117; 3095 s. K. m.1-2. Bu yazı hesap yöntemini anlatır, hukuki görüş değildir.